Czy ugoda na warunkach KNF się opłaca? ile można zyskać lub stracić?

Ostatnie dni obfitują w doniesienia medialne dotyczące zmiany stanowiska banków i przygotowywania przez nie propozycji porozumień co do dalszego istnienia umów frankowych. Sprzyjającą ku temu okolicznością jest stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego, która rekomenduje bankom zawieranie ugód z Frankowiczami. Tylko czy punkt widzenia KNF jest tym czego faktycznie oczekują kredytobiorcy?

Otóż punktem wyjścia do zawierania ugód ma być kredyt o parametrach stosowanych przy polskiej walucie czyli oprocentowany wg stawki WIBOR wraz z marżą stosowaną przy kredytach złotowych.

Zatem zawierając ugodę z bankiem na warunkach zaproponowanych przez KNF umowa kredytowa zostaje przewalutowana na złotową i traktowana jest tak jak by taką była od samego początku tj. od daty jej zawarcia. Bank dokonuje ponownego przeliczenia kredytu uwzględniając określony, zwykle niższy od aktualnego, kurs danej waluty, co powoduje zmniejszenie salda odpowiednio procentowo o tyle o ile zmniejszeniu uległ kurs waluty. Innymi słowy jeżeli kurs waluty zastosowany do przeliczenia kredytu zmniejszył się o 20% w stosunku do aktualnego to i saldo kredytu o tożsamą wartość uległo pomniejszeniu.

Natomiast wysokość raty może ale nie musi spaść bowiem na nią bezpośrednio będzie miał wpływ aktualna stawka WIBOR. Co istotne obecnie WIBOR 3M czyli najczęściej stosowana w umowach kredytowych stawka znajduje się na rekordowo niskim poziomie czyli 0,21% co stanowi spadek na przestrzeni ostatniego roku o blisko 90%. Co ciekawe, w analogicznym okresie stawka LIBOR uległa zmianie i spadła jedynie o 5%. 

WYKRES NOTOWAŃ DLA DEPOZYTÓW WIBOR 3M W OKRESIE OD 2020-02-23 DO 2021-02-23 zamieszczony na stronie money.pl (https://www.money.pl/pieniadze/depozyty/zlotowearch/)

pastedGraphic.png

Nie wiadomo jak w przyszłości będzie kształtowała się przedmiotowa stawka, jednakże biorąc pod uwagę fakt olbrzymiego spadku na przestrzeni krótkiego okresu, to należy spodziewać się raczej wzrostu co bezpośrednio odbije się na wysokości raty kredytu.

Warto jednak przeanalizować rekomendację KNF i przybliżyć to na czym tak naprawdę polegać może propozycja ugody z jaką wystąpi bank. 

Przykład obliczeń – czy propozycja KNF opłaca się frankowiczom

Dla zobrazowania różnic pomiędzy poszczególnymi wariantami zakończenia sprawy posłużymy się przykładem kredytu w wysokości 300 tys. zł udzielonego na 360 miesięcy, z ustaloną marżą w wysokości 1,25% i kursem CHF 2,2163.

Posługując się zaświadczeniem wydanym w dniu 08 lipca 2020 r. przez bank wiemy, że do tego dnia kredytobiorca zdołał wpłacić kwotę 246 033,87 zł. Zatem wg banku aktualne saldo kredytu wynosi 333 360,75 zł, które kredytobiorca musi spłacić. Wysokość obecnej raty to kwota 1 783,80 zł.

Wariant I czyli zawarcie ugody o parametrach rekomendowanych przez KNF.

Zawierając ugodę z bankiem rekomendowaną przez KNF saldo kredytu uległoby zmniejszeniu do kwoty 214 396,74 zł, która pozostawałaby jeszcze do spłaty. Czyli saldo kredytu uległoby pomniejszeniu o wartość 118 964,01 zł. Bank przy tym zwróciłby kredytobiorcy kwotę 13 241,95 zł stanowiącą nadpłatę z tytułu dotychczas wpłaconych zawyżonych rat. Natomiast aktualna rata zmniejszyłaby się do kwoty 1 172,17 zł.

Wariant II czyli odfrankowienie umowy.

Inaczej odwalutowienie (choć ten termin nie do końca pasuje bowiem czy to kredyty indeksowane czy też denominowane są w istocie kredytami złotowymi, pseudowalutowymi) umowy z pozostawieniem stawki LIBOR czyli tej zastosowanej pierwotnie w umowie kredytowej. Rozwiązanie to powoduje, że z umowy zostają wyeliminowane klauzule indeksacyjne oraz wszelkie odniesienia do obcej waluty. Kredyt traktowany jest podobnie jak w przypadku ugody na warunkach KNF z tą różnicą, że nie zostałaby wprowadzona stawka WIBOR tylko pozostawiona znacznie bardziej atrakcyjna dla kredytobiorcy stawka LIBOR. W takim przypadku saldo zadłużenia zmniejszyłoby się do kwoty 185 077,79 zł, czyli pomniejszyłoby się o wartość 148 282,96 zł. Bank dodatkowo zostałby zobowiązany do zwrotu z tytułu nadpłaconych dotychczas rat kwoty 92 328,00 zł. Natomiast aktualna rata wyniosłaby 927,50 zł.

Wariant III czyli unieważnienie umowy.

Niewątpliwie najkorzystniejszym dla kredytobiorcy rozwiązaniem jest unieważnienie całej umowy zawartej z bankiem. To rozwiązanie powoduje, że umowa traktowana jest tak jakby nigdy nie została zawarta a strony winny zwrócić sobie wszystko to, co nawzajem świadczyły. Czyli kredytobiorca winien zwrócić kwotę wypłaconego przez bank kredytu natomiast bank wszystko to, co do tej pory kredytobiorca wpłacił do banku z tytułu umowy kredytowej. I nie ma tu znaczenia to jak bank faktycznie księgował spłacane raty, czy to na rzecz kapitału kredytu czy też na rzecz odsetek oraz innych pobocznych kosztów. Liczy się tu sumarycznie całość kwot przekazanych przez kredytobiorcę do banku z tytułu realizacji umowy kredytowej. Istotą bowiem unieważnienia stosunku prawnego a tym niewątpliwie jest umowa kredytowa jest konieczność oddania drugiej stronie wszystkiego tego co się otrzymało bowiem odpadła podstawa prawna do świadczenia czyli obydwie strony stały się wzajemnie bezpodstawnie wzbogacone. 

W naszym przykładzie z uwagi na fakt, że kredytobiorca nie zdołał jeszcze spłacić kwoty udzielonego kredytu, zostałby zobowiązany do zwrotu brakującej wartości czyli kwoty 53 966,13 zł. Po spłacie wskazanej kwoty kredytobiorcy nie wiąże jakiekolwiek dalsze zobowiązanie względem banku, co powoduje możliwość wykreślenia zabezpieczenia hipotecznego z księgi wieczystej nieruchomości. W tym celu kredytobiorca winien skierować do Wydziału Ksiąg Wieczystych prowadzonego przez właściwy miejscowo dla nieruchomości Sąd Rejonowy, wniosek o wykreślenie hipoteki. Konsekwencją tego jest oczywiście uwolnienie nieruchomości od obciążeń prawnych skutkujące możliwością dowolnego rozporządzania nią w tym np. poprzez jej sprzedaż.

Bez zmian Ugoda KNF            (PLN + WIBOR) Odfrankowienie (PLN + LIBOR) Nieważność umowy
Suma uiszczonych rat w PLN 246 033,87 zł 246 033,87 zł 246 033,87 zł 246 033,87 zł
Saldo zadłużenia w PLN 333 360,75 zł 214 396,74 zł 185 077,79 zł 53 966,13 zł              do zwrotu na rzecz Banku
Nadpłata w PLN 0,00 zł 13 241,95 zł 92 328,00 zł 0,00 zł
Wysokość raty w PLN 1 783,80 zł 1 172,17 zł 927,50 zł 0,00 zł
Zmniejszenie salda zadłużenia 0,00 zł 118 964,01 zł 148 282,96 zł 279 394,62 zł

Obecnie, z uwagi na wciąż niewielką ilość informacji ze strony banków w zakresie tego czy są zainteresowane polubownym zakończeniem sporów z kredytobiorcami, trudno jest oszacować jaki ostateczny kształt przybiorą ewentualne ugody. Czy faktycznie będą realizowały wytyczne zaproponowane przez KNF czy też może będą korzystniejsze, zbliżone do wariantu odfrankowienia. Biorąc jednak pod uwagę stanowisko banków prezentowane zarówno w mediach jak i na salach sądowych, trudno jest oczekiwać by ich propozycja stała się realną alternatywą dla sądowego zakończenia sporu i profitów dla kredytobiorców z niej wynikających. 

Dodaj komentarz